okładka Jan Paweł II o sporcie
Zbigniew Dziubiński

Czasopismo:

Kultura Fizyczna nr 7 - 8/2002

Ksiegarnia Akademicka "MARATON"


      Zanim przejdziemy do zaprezentowania Czytelnikowi albumu pt. "Chwalcie Boga w waszym ciele". Jan Paweł II o sporcie, powiedzmy choć kilka słów na temat obecności Papieża w sporcie i jego wkładu w rozwój chrześcijańskiej refleksji nad omawianą dziedziną kultury.
Jako uczeń Karol Wojtyla najchętniej występował w meczach piłkarskich na bramce. Ponadto fascynowały go górskie wędrówki, kajakowe spływy i jazda na nartach. Doskonałą pamięcią i znajomością górskich szlaków wykazał się podczas ostatniej pielgrzymki do Ojczyzny, na spotkaniu z wiernymi w Nowym Sączu mówił: "A teraz powtórka z geografii. Jesteśmy tu, w Starym Sączu, skąd wyruszamy ku Dzwonkówce, Wielkiej Radziejowej, na Prehybę, dochodzimy do wielkiej Raczy. Wracamy na Prehybę i schodzimy albo zjeżdżamy na nartach. Z Prehyby do Szlachtowej i do Krościenka. W Krościenku na Kopiej Górce jest Centrum Oazy. W Krościenku przekraczamy Dunajec, który płynie razem z Popradem w kierunku Sącza Nowego i Starego, i jesteśmy w Sączu z powrotem. A kiedy na Dunajcu jest wysoka woda, to można w pięć, sześć godzin przepłynąć od Nowego Targu do Nowego Sącza"(1).
W czasie biskupiej posługi w Krakowie wielkim zainteresowaniem środowiska akademickiego cieszyły się przez niego organizowane różnorodne rajdy i obozy turystyczne. Charakteryzowały się one atrakcyjnym programem, niekonwencjonalnymi rozwiązaniami organizacyjnymi, praktycznym przesyceniem międzyludzkich relacji duchem humanizmu, personalizmu i gorliwą modlitwą w klimacie młodzieżowej radości. Zamiłowanie do sportu kontynuowane było w kolejnych okresach jego życia. Po wyniesieniu na Tron Piotrowy nieustannie zaskakiwał swoje najbliższe otoczenie sportowymi pomysłami i wyczynami: codziennie gimnastykował się, dużo biegał, spacerował, jeździł na nartach i pływał. Polecił także wybudowanie basenu w swej letniej rezydencji w Castel Gandolfo. Na pytanie, czy warto realizować tak kosztowną inwestycję Papież odpowiedział, "mój pogrzeb pociągnie za sobą o wiele większe wydatki. Papież musi być sprawny i zdrowy" (2). Dzisiaj, na miarę swoich możliwości, również stara się dbać o swą sprawność fizyczną. Jego wielka duszpasterska aktywność, mimo wyraźnych niedomagań zdrowotnych, jest konsekwencją motywacji o charakterze psychiczno-duchowym oraz efektem sportowych doświadczeń. Jeśli pozwala mu czas chętnie ogląda spotkania piłkarskie w telewizji. Bardzo często spotyka się z różnymi sportowymi grupami. Podczas tych spotkań niestrudzenie i z wielką konsekwencją przypomina o wyjątkowych walorach sportu, które winny być rozwijane i transferowane na inne obszary życia. Bowiem sport jest ważnym fragmentem życia, ale nie całym życiem, i z tego też tytułu winien wpisywać się w proces harmonijnego doskonalenia człowieka i sięgania przez niego po najwyższe wartości. Podczas audiencji w 1991 roku do włoskich instruktorów narciarstwa mówił: "Góry są naprawdę wspaniałe ponieważ przybliżają nas do tajemnicy Boga. Oczywiście nie szczędzą one przykrych niespodzianek oraz kryją w sobie niemało zasadzek. Sprawiając, że ten sport, którego jesteście instruktorami, wymaga pokory w jego opanowaniu a także nieustannych męczących ćwiczeń. Jest to prawo bytu: nic wzniosłego ani pięknego nie można osiągnąć, zarówno w życiu cielesnym jak i duchowym, bez pokonania wąskiej ascetycznej drogi, która umacnia i hartuje, uzdatniając przez to do osiągnięcia coraz wyższych celów oraz wzniosłej szych ideałów. Życzę wam nie tylko całkowitego upojenia się czarem cudownej natury, na której łonie zwykle przebywacie, ale również odkrywania w niej wyższych wartości, które przed nami ciągle otwiera, przez to, że nosi w sobie głęboki ślad Stwórcy (.. .)" (3). "Kto spotka się na śnieżnej bieli z mistrzowską profesjonalnością zawodowych narciarzy, nie tylko nabierze wprawy oraz upoi się nieustraszonymi slalomami, lecz będzie bardziej natchniony do życia w przejrzystości oraz do wewnętrznej równowagi. Bądźcie instruktorami narciarstwa ale także instruktorami życia" (4).
Trudnym do przecenienia jest jego wkład w rozwój zaplecza teoretycznego katolickiej wizji sportu. Będąc kontynuatorem linii odnowy Kościoła, zapoczątkowanej przez jego wielkich poprzedników Jana XXIII i Pawła VI oraz wzbogacając ten proces własnymi doświadczeniami i przemyśleniami, stworzył teoretyczne zaplecze dla sportu w sferze ontologicznej, epistemologicznej, antropologicznej, aksjologicznej, etycznej i teologicznej. Jego katechezy na temat "teologii ciała" są zwieńczeniem wysiłków rehabilitujących i dowartościowujących ludzką somatykę, zarówno w kategoriach humanistyczno-kulturologicznychjak i teologiczno-religijnych. Ciało, obiekt zainteresowania nauk o kulturze fizycznej, w nauczaniu Jana Pawła II zyskało nowy, pozytywny wymiar, zostało wprowadzone w sferę najwyższych wartości chrześcijańskich, sferę sacrum. Bowiem ciało jako kategońa teologiczno-filozoficzna "ujawnia się we wszystkich fundamentalnych wydarzeniach ludzkiego bytu: pojawia się w momencie wcielenia, występuje na początku historycznego losu człowieka wiążącego się z drzewem poznania dobra i zła, przejawia się w alternatywie jego śmierci i nieśmiertelności. Jest poza tym warunkiem prokreacji ludzkiego gatunku, decyduje o nieskończonym zróżnicowaniu jednostek jako indywidualności, czyni człowieka Bogu podobnym oraz uczestniczy w akcie odkupienia i zmartwychwstania, a nade wszystko partycypuje w kreacyjnej roli człowieka wobec świata" (5).
Aktywność sportowa Jana Pawła II oraz jego teoretyczny wkład w rozwój omawianej dziedziny, są świadectwem niebywałej zgodności czynu i myśli, są świadectwem harmonii wartości deklarowanych i praktykowanych. Jan Paweł II jest wzorem starożytnej paidei, kalokagatii, zrównoważonego wszechstronnego rozwoju, w którym sfery i płaszczyzny nie są antynomiczne wobec siebie, ale intgralne i komplementarne. Podczas I Pielgrzymki do Ojczyzny, w dniu 10 czerwca 1979 roku w Krakowie, w trakcie spotkania z Wandą Rutkiewicz powiedział: "Dobry Bóg tak sprawił, że tego samego dnia obydwoje weszliśmy tak wysoko" (6). W dniu 16 października 1978 roku kardynał Karol Wojtyła został papieżem, w tym dniu polska alpinistka - jako pierwsza kobieta w Europie - zdobyła Mount Everest.
Rekomendowany Czytelnikowi album pt. "Chwalcie Boga w waszym ciele ". Jan Paweł II o sporcie stanowi zdjęciową dokumentację okresu biskupiego i kardynalskiego oraz 24 letniego pontyfikatu, najważniejszych wydarzeń sportowych z udziałem Karola Wojtyły - Jana Pawła II. Oprócz wspaniałych zdjęć album zawiera fragmenty wypowiedzi papieża na temat sportu, które są proklamacją chrześcijańskiej wizji sportu i szeroko rozumianej aktywności fizycznej człowieka. Autorami albumu są Arturo Mań (papieski fotograf) i Henryk Sobierajski (doradca prezesa w Telewizji POLSAT). Album został wydany staraniem Oficyny Wydawniczej RYTM z Warszawy. Wprowadzeniem album opatrzył sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej Angelo Kardynał Sodano.
Album został wydany na papierze kredowym, w twardej, foliowanej oprawie. Mieści blisko 300 czarno-białych i kolorowych zdjęć, upamiętniających spotkania z najwybitniejszymi osobistościami polskiego i światowego sportu. Są zdjęcia z Wandą Rutkiewicz, Robertem Korzeniowskim, Ireną Szewińską, Lechem Piaseckim, Czesławem Langiem, Kamilą Skolimowską, Maciejem Zielińskim i Adamem Wójcikiem, Władysławem Kozakiewiczem i Tadeuszem Ślusarskim, medalistami igrzysk olimpijskich w Sydeney, ale także koszykarzami amerykańskiej drużyny Harlem Globetrotters, piłkarzami włoskiego klubu AS Roma, brazylijskim piłkarzem Ronaldo i jego matką, piłkarzami rzymskiego klubu Lazio, włoskim wioślarzem Antonio Rossi, bramkarzem reprezentacji Włoch Dino Zoffem i wieloma innymi. Są liczne zdjęcia z młodymi sportowcami, których Jan Paweł II darzy szczególną sympatią.
Album cieszy oko, przypomina sportowy pątniczy szlak papieża i wyzwala pozytywne emocje.

Przypisy
1. Zob. Z. Dziubiński Przesłanie Ojca Świętego Jana Pawła II do świata sportu, (W:) Sport na przełomie tysiącleci: szansę i nadzieje, SALOS RP, Warszawa 2000, ss. 56-77.
2 Ibidem.
3 Zob. A. Mari, H. Sobierajski, "Chwalcie Boga w waszym ciele... Jan Paweł H o sporcie ", Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2001.
4 Ibidem.
5 Z. Krawczyk, Ontologia dala, [w:] Z. Krawczyk, J. Kosiewicz, Filozofia kultury fizycznej. Koncepcje i problemy, AWF, Warszawa 1990, ss. 7-31.
6.A. Mari, H. Sobierajski, op. cit.





(przedruk za zgodą Redakcji)




AKI Maraton e-mail info nowościzamów-formularz powrót